Wyniki badań profesor Maison przedstawiła 4 stycznia podczas seminarium zorganizowanego przez Instytut Ekonomiczny NBP. – Badanie miało na celu analizę barier korzystania z obrotu bezgotówkowego oraz wskazanie działań ograniczających te bariery – wyjaśniła prelegentka.

Badanie zostało przeprowadzone metodą wywiadu w sierpniu 2010 r. w Warszawie, Piotrkowie Trybunalskim i Ostrowcu Świętokrzyskim. – Pokazało ono, że w Polsce jest grupa osób, które nigdy nie korzystały z obrotu bezgotówkowego i prawdopodobnie nigdy nie będą z niego korzystały. Z analizy wynika, że dotyczy to 21,6 proc. naszego społeczeństwa – mówiła profesor Maison. Jak wyjaśniła, osoby te argumentowały swoją niechęć do korzystania z instrumentów płatności bezgotówkowych m.in. potrzebą kontaktu z innymi ludźmi (np. na poczcie, w gazowni), tym, że gotówką można zapłacić wszędzie, a kartą nie, większą kontrolą nad wydatkami w przypadku posługiwania się gotówką oraz przyjemnością z fizycznego posiadania pieniędzy.

Z badania wynika także, że nie mniejszy opór towarzyszy tym osobom przed założeniem konta bankowego.
– Osoby, które nie mają i nie chcą mieć konta bankowego tłumaczą to m.in. zbyt dużymi kosztami w stosunku do potencjalnych zysków wynikających z posiadania konta, zbyt niskimi dochodami, obawą przed nowymi technologiami czy wreszcie – brakiem zaufania do instytucji finansowych – mówiła prof. Dominika Maison. Według niej, osoby nieposiadające konta ogólnie charakteryzują się małą umiejętnością zarządzania pieniędzmi oraz dość wysokim poziomem lęku. – Takie osoby przyznają się, że nie radzą sobie z planowaniem własnego budżetu. Boją się także odpowiedzialności za samodzielnie wykonywane operacje finansowe. Mają obawy przed nowinkami technicznymi, bo ich nie rozumieją – dodała.

Zdaniem autorki badań, te obawy można zmniejszyć m.in. poprzez edukację, która powinna być prowadzona zarówno wśród dzieci i młodzieży, jak osób starszych. „Ważne jest dla nich z jednej strony, aby ktoś im pokazał, nauczył ich, a z drugiej – zobaczenie wielu pozytywnych przykładów osób podobnych do nich (szczególnie w tym samym wieku, aby niwelować obawę, że oni są już za starzy na nauczenie się bezgotówkowości). Mogą to być np. starsze osoby w serialu, które uczą się nowych czynności i są z tego zadowolone” – napisała profesor Maison w podsumowaniu swoich badań.

Zobacz szczegóły badań: „Analiza barier dotyczących korzystania z obrotu bezgotówkowego oraz wskazanie działań ograniczających te bariery” (plik PDF). Raport został przygotowany dla NBP.